Particulier onderwijs wint terrein, ook in het Gooi

Een landelijke trend

De opmars van het particulier onderwijs is geen typisch Gooisch verschijnsel, maar speelt door heel Nederland. Zo verdrievoudigde het aantal particuliere basisscholen tussen 2015 en 2018, en ook het aantal middelbare scholen en bijlesinstituten groeit al jaren stevig. De Onderwijsinspectie zag die stijging eveneens en deed er onderzoek naar.

De redenen lopen uiteen. Veel ouders zoeken naar kleinere klassen, meer rust en onderwijs dat beter aansluit op hun kind. In het reguliere onderwijs is door grote klassen en het lerarentekort niet altijd voldoende ruimte voor persoonlijke aandacht, en juist daar richt het particulier onderwijs zich op.

Drie verschillende vormen van particulier onderwijs

Ook in het Gooi is het aanbod de afgelopen jaren flink gegroeid. Daarbij is het goed om onderscheid te maken, want particulier onderwijs ziet er niet overal hetzelfde uit.

Voor basisschoolkinderen is er bijvoorbeeld Florencius, een particuliere basisschool met onder meer een vestiging in Laren. Florencius richt zich op kleinschalig en persoonlijk basisonderwijs, waarbij veel aandacht is voor het individuele kind en zijn of haar ontwikkeling. Het gaat hier dus om volledig basisonderwijs voor kinderen in de basisschoolleeftijd.

In het voortgezet onderwijs is Luzac al decennialang een gevestigde naam. De organisatie bestaat inmiddels zo'n 40 jaar en biedt kleinschalig, klassiek voortgezet onderwijs. Leerlingen werken in kleine groepen van doorgaans ongeveer 5 tot 15 leerlingen per klas en worden gericht begeleid richting hun diploma. Het onderwijs is daarmee persoonlijker en overzichtelijker dan op veel reguliere scholen, maar volgt in de basis wel de klassieke manier van onderwijs: lessen in groepen, een vast programma en werken richting examens.

Daarnaast is er Instituut HIP, dat in de regio op meerdere plekken actief is. HIP is geen particuliere school die zelf volledig onderwijs verzorgt, maar een ondersteunende onderwijspartner. Ouders kunnen er bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding, bijles, trainingen of andere vormen van ondersteuning inkopen. Het instituut kan daarmee een leerling naast de reguliere school ondersteunen, bijvoorbeeld wanneer extra uitleg, structuur of begeleiding nodig is. Juist die aanvullende rol maakt HIP anders dan een particuliere school.

En dan is er Het Miles College, dat inmiddels voor het tiende jaar met dit onderwijsconcept werkt. Ook Het Miles College biedt particulier voortgezet onderwijs, maar kiest bewust voor een andere inrichting. Niet het bestaande schoolsysteem staat centraal, maar de leerling.

Onderwijs dat zich aanpast aan het kind

Bij Het Miles College krijgt iedere leerling een onderwijsprogramma dat aansluit bij zijn of haar niveau, tempo en manier van leren. Een leerling hoeft niet voor alle vakken hetzelfde niveau of tempo te volgen. Waar nodig kan een leerling versnellen, vertragen of op een ander niveau werken.

De lessen zijn kort en gericht. Een leerling krijgt een vak één-op-één van een vakdocent, waardoor de instructie volledig kan worden afgestemd op wat op dat moment nodig is. Daarna gaat de leerling op school zelfstandig aan het werk. Huiswerk maken gebeurt dus grotendeels op school, zonder dat leerlingen iedere dag tot 17.00 uur op school hoeven te zitten.

Tegelijkertijd betekent één-op-één onderwijs niet dat leerlingen de hele dag alleen zijn. Iedere leerling maakt deel uit van een mentorklas, waarin ruimte is voor het sociale contact, de ontwikkeling van zelfstandigheid en het leren samenwerken met leeftijdsgenoten. Daarmee wordt de persoonlijke manier van leren gecombineerd met een gewone sociale schoolomgeving.

Het verschil zit daarmee niet alleen in kleinere groepen, maar vooral in de manier waarop het onderwijs wordt georganiseerd. Waar Luzac het klassieke onderwijs kleinschaliger organiseert, probeert Het Miles College het onderwijs daadwerkelijk om de leerling heen te bouwen.

Kleine klassen, maar een prijskaartje

De aantrekkingskracht van particulier onderwijs laat zich makkelijk verklaren. Kleine groepen, veel persoonlijke aandacht en een programma dat beter aansluit op een leerling kunnen ervoor zorgen dat kinderen zich prettiger voelen en beter tot leren komen. Voor leerlingen die in het reguliere onderwijs dreigen vast te lopen, kan een andere onderwijsomgeving een uitkomst zijn.

Toch zit er ook een keerzijde aan. Particuliere scholen krijgen geen subsidie van de overheid, waardoor de kosten flink kunnen oplopen, van enkele duizenden tot ruim twintigduizend euro per jaar. Daarmee is deze vorm van onderwijs lang niet voor iedereen weggelegd, en dat roept vragen op over kansengelijkheid. Ook de Onderwijsinspectie wees erop dat het zorgelijk is als steeds minder kinderen een goede plek vinden in het reguliere onderwijs.

Een groeiend aanbod in het Gooi

Dat juist het Gooi een breed aanbod aan particuliere onderwijsvoorzieningen kent, is niet zo gek. Het is een regio waar ouders veel waarde hechten aan goed onderwijs en bereid zijn daarin te investeren. Maar binnen dat aanbod bestaan duidelijke verschillen.

Florencius richt zich op particulier basisonderwijs. Luzac biedt al ongeveer 40 jaar kleinschalig en klassiek voortgezet onderwijs in kleine groepen. HIP heeft vooral een ondersteunende rol en kan door ouders worden ingekocht voor bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding en bijles. En Het Miles College kiest met zijn inmiddels tien jaar bestaande onderwijsconcept voor een vernieuwende vorm van voortgezet onderwijs, waarbij het programma zoveel mogelijk rondom de individuele leerling wordt georganiseerd.

Of ouders nu kiezen voor een volledig andere school, een kleinere onderwijssetting of juist aanvullende ondersteuning naast de reguliere school, de mogelijkheden zijn er volop. Uiteindelijk gaat het er niet om welke vorm op papier het beste klinkt, maar welke omgeving past bij het kind.

Want hoe verschillend de aanpak ook is, het belangrijkste blijft dat ieder kind een plek vindt waar het zich thuis voelt, zich gezien voelt en tot bloei kan komen.